W nauczaniu języków obcych powszechnie używany jest system ESOKJ (Europejski System Opisu Kształcenia Językowego, ang. CEFR), który stosuje skalę od A1 do C2. Na całościową klasyfikację wpływa ocena umiejętności w mówieniu, słuchaniu, czytaniu i pisaniu.
Sprawdźmy, co, zgodnie z wytycznymi, potrafi osoba ucząca się chorwackiego lub serbskiego na każdym z tych poziomów.
Poziom A1 – początkujący
Choć ja wolę stosowanie większej skali, od A0, czyli całkowicie początkującego i A1 – tzw. fałszywie początkującego, czyli osoby, która minimalne podstawy języka zna. Na tym etapie uczysz się najprostszej komunikacji.
To powinieneś/powinnaś umieć:
- przedstawić się (imię, kraj, zawód),
- przywitać się i pożegnać,
- zamówić jedzenie w restauracji,
- zapytać o drogę,
- powiedzieć proste zdania o sobie i rodzinie,
- mówić o tym co lubisz, czego nie lubisz.
Przykładowe zdania:
- Ja sam iz Poljske. – Jestem z Polski.
- Kako se zoveš? – Jak się nazywasz?
- Molim jednu kafu/kavu. – Poproszę jedną kawę.
Gramatyka na tym poziomie:
- podstawowe czasy (głównie teraźniejszy, przeszły – czasowniki regularne),
- podstawowe przypadki,
- podstawowe słownictwo (ok. 500 słów).
Poziom A2 – podstawowy
Moim zdaniem najtrudniejszy poziom, bo obejmujący tematy, w których uczący się jeszcze „dukają” i jednocześnie tematy, w których mogą czuć się już całkiem swobodnie. Na poziomie A2 na pewno zaczynasz płynniej rozmawiać w codziennych sytuacjach.
Co potrafisz:
- opisać szczegółowo swój dzień,
- mówić o planach i przeszłości,
- zrobić zakupy i zapytać o ceny,
- rozmawiać o pracy lub studiach,
- rozmawiać bardziej szczegółowo o tym, gdzie mieszkasz, gdzie lubisz przebywać,
- rozumieć proste teksty i dialogi.
Gramatyka:
- czas przeszły i przyszły,
- czasowniki ruchu,
- więcej przypadków (dativ, vokativ),
- przymiotniki i stopniowanie,
- wprowadzenie do aspektu czasownika,
- około 1200–1500 słów.
Poziom B1 – średnio zaawansowany
Na tym poziomie zaczynasz naprawdę funkcjonować w języku.
Potrafisz:
- prowadzić rozmowę,
- opowiedzieć historię,
- wyrażać opinię
- oglądać prostsze programy i filmy,
- pisać krótkie teksty (np. e-maile).
Przykłady tematów rozmów:
- podróże,
- kultura,
- jedzenie,
- codzienne życie.
Gramatyka:
- tryb rozkazujący i przypuszczający,
- czas przyszły II i zdania warunkowe,
- bardziej złożone konstrukcje zdań,
- aspekt czasownika,
- odmiana większości czasowników nieregularnych,
- 2500–3000 słów
Poziom B2 – wyższy średnio zaawansowany
Na tym etapie zaczynasz mówić płynnie i naturalnie.
Co potrafisz:
- prowadzić dłuższe rozmowy, także w języku bardziej potocznym,
- argumentować swoje zdanie,
- rozumieć większość filmów i podcastów,
- czytać artykuły i prostszą literaturę,
- pisać dłuższe teksty.
Na tym poziomie:
- poznajesz idiomy i bardziej naturalne zwroty,
- utrwalasz poznaną gramatykę, tak naprawdę wiele nowych aspektów gramatycznych już się nie pojawia, ale…
- poznajesz stronę bierną,
- odmianę liczebników.
Słownictwo: ok. 4000–5000 słów.
Poziom C1 – zaawansowany
Na poziomie C1 używasz języka niemal jak native speaker, w stosunku do poziomu B2 masz jeszcze większą swobodę w mówieniu i płynność.
Potrafisz:
- bez problemów dyskutować na trudne tematy,
- rozumieć szybkie rozmowy,
- czytać literaturę i prasę,
- pisać eseje i artykuły
- używać stylu formalnego i nieformalnego.
Na tym poziomie:
- rozumiesz dialekty i różnice regionalne,
- znasz idiomy, humor i kontekst kulturowy.
Poziom C2 – biegłość
To najwyższy poziom znajomości języka.
Osoba na tym poziomie:
- rozumie praktycznie wszystko,
- mówi płynnie bez zastanawiania się nad słowami,
- potrafi tłumaczyć i interpretować teksty,
- używa języka w pracy zawodowej.
Podsumowanie
Nauka chorwackiego lub serbskiego jest stosunkowo łatwa dla Polaków, choć ja uważam, że nie istnieje coś takiego jak łatwy język, każdy jest trudny/łatwy w zależności od etapu nauki.
Największe postępy pojawiają się zwykle między poziomem A2 a B1, kiedy zaczynasz rozumieć rozmowy i naprawdę komunikować się z ludźmi.
Jeśli uczysz się systematycznie, poziom B1 można osiągnąć nawet w około rok. Od etapu B1 trudniej zobaczyć progres, ale w kolejnym wpisie opiszę kilka metod, jak to można zrobić.
Chciałabym, aby to mocno wybrzmiało: poziomy zaproponowane w systemie to kwestia umowna, bo:
– często zdarza się, że nawet na B2 zapomina się podstaw,
– możesz znać język potoczny, ale nie być w stanie dobrze pisać,
– na kursach na poziomie A1 często pojawiają się osoby, które naprawdę sporo wiedzą, bo np. regularnie jeżdżą do Chorwacji czy Serbii, a podobieństwo naszych języków jest duże.
Na każdym etapie nauki polecam Ci moje produkty cyfrowe, stworzone po to, abyś mógł/mogła rozwijać swoją znajomość chorwackiego oraz serbskiego w sposób efektywny i, co najważniejsze, uczący języka, który naprawdę jest używany w Chorwacji i Serbii.
E-booki Czas na odmianę, z którymi utrwalisz chorwackie czasowniki i chorwackie oraz serbskie rzeczowniki.

Kurs do samodzielnej nauki Rozkręć się po chorwacku, przeznaczony do poziomu A2, który jednak doskonale sprawdzi się od poziomu A1 (tzw. fałszywie początkujący), aż do poziomu B1/B2 (jeśli chcesz utrwalić podstawy i powtórzyć solidnie wiedzę)

Ciekawa jestem, jak określasz swój poziom zaawansowania, na którym szczeblu w tym momencie się widzisz?